ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ
ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΥ(ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ)
Η κακοποίηση και η παραμέληση του παιδιού περιλαμβάνει όλες τις μορφές σωματικής ή και συναισθηματικής κακής μεταχείρισης , σεξουαλικής παραβίασης , παραμέλησης ή εκμετάλλευσης για εμπορικούς σκοπούς όπου καταλήγει σε πραγματική ή εν δυνάμει βλάβη που αφορά την υγεία , την επιβίωση ,την ανάπτυξη ή την αξιοπρέπεια του παιδιού στο πλαίσιο μιας σχέσης εμπιστοσύνης , εύθυνης και δύναμης.
Συγκεκριμένα ως παιδική κακοποιήση ή παραμέληση καθορίζεται οποιαδήποτε πράξη ή αμέλεια γονέα ή φροντιστή του παιδιού , η οποία δημιουργεί τραύμα , φόβο , πόνο,απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας ή δυσφορίας και έχει αρνητική επίδραση στο άτομο που την δέχεται και μπορεί να καταλήξει σε θάνατο , σε σοβαρή συναισθηματική ή σωματική βλάβη.
ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ Η ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ;
Η κακοποιήση ενός παιδιού μπορεί να συμβεί οπούδηποτε ,στο σπίτι του παιδιού ή ενός συγγενή ή γνωστού του.Κάποιος που κακοποιεί ένα παιδί μπορεί να χρησιμοποίησει διάφορες μεθόδους για να έχει πρόσβαση στο παιδί .Τις περισσότερες φορές είναι εκείνος ο άνθρωπος που ασκεί εξουσία και έλεγχο πάνω στο παίδι , έχοντας έναν ιδιαίτερο τρόπο να το εμπόδισει να φανερώσει ό,τι του συμβαίνει ή να ζητήσει βοήθεια.
ΜΟΡΦΕΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ
- Παραμέληση
- Συναισθηματική κακοποίηση
- Σωματική κακοποιήση
- Σεξουαλική κακοποίηση
Αναλυτικά:
ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗ
Παραμέληση ορίζεται ως η αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών του παιδιού και μπορεί να είναι :
ΦΥΣΙΚΗ
Στέρηση επαρκούς τροφής , ρουχισμού ,στέγης και ιατρικής φροντίδας η οποία μπορεί μα οφείλεται σε δύο παράγοντες. Είτε σε οικονομική ανέχεια είτε από σαφή παραμέληση.
ΙΑΤΡΙΚΗ
Είναι η αδυναμία να παρέχεται στο παιδί φροντίδα για την σωματική και την ψυχική του υγεία.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ
Είναι η αδυναμία παροχής εκπαίδευσης ,μόρφωσης ή κάλυψης ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών.
Sos
Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένα παιδί παραμελείται απλά χρειάζεται να αξιολογείται μια κατάσταση αν εντοπίσουμε κάποια σημάδια.
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ
Συναισθηματική κακοποίηση ορίζεται κάθε τραυματισμός της ψυχολογικής υπόστασης και της συναισθηματικής σταθερότητας του παιδιού καθώς αυτό διαπιστώνεται από μια εμφανή και ουσιαστική αλλαγή στη συμπεροφορά του παιδιού το οποίο συχνά εκδηλώνεται ως άγχος , κατάθλιψη ,απόσυρση ή επιθετική συμπεριφορά .Η συναισθηματική κακοποίηση φθείρει και υπονομεύει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και το αίσθημα της αξίας του εαυτού του.
ΣΩΜΑΤΙΚΗ
Η Σωματική κακοποίηση αφορά κάθε σωματική βλάβη που υφίσταται ένα παιδί , η οποία δεν οφείλεται σε ατύχημα.Μπορεί να είναι οποιαδήποτε κίνηση (είτε με το χέρι , με ζώνη ή άλλο αντικείμενο), γροθιά , κλωτσιά , δάγκωμα και οποιαδήποτε άλλη πράξη που οδηγεί σε φυσικό τραυματισμό του παιδιού.
ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ
Η Σεξουαλική κακοποιήση αφορά οποιαδήποτε μορφη σεξουαλικής δραστηριότητας που επιβάλλεται σε ένα παιδί από έναν ενήλικα ή από ένα μεγαλύτερο ή ισχυρότερο άτομο , χωρίς τη συναινεσή του ή χωρίς να είναι σε θέση να κατανοήσει και να συναινέσει.
Περιλαμβάνει πράξεις όπως
Σεξουαλική επαφή ή απόπειρα αυτής
Άσεμνες πράξεις ή χειρονομίες
Έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό
Σεξουαλική εκμετάλλευση(π.χ παιδική πορνογραφία ή εμπορία ανηλίκων).
ΣΗΜΑΔΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ
-Απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού.
-Εμφανίζει σημαντική πτώση στην σχολική του επίδοση
-Εμφανίζει έντονο άγχος και βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση.
-Παραπονιέται για ψυχοσωματικά ενοχλήματα.
-Είναι υπερβολικά παθητικό, συγκαταβατικό και αποσύρεται.
-Έρχεται στο σχολείο νωρίτερα και δε θέλει να επιστρέψει στο σπίτι του.
-Ζωγραφίζει ερωτικές αναπαραστάσεις .
-Έχει μειωμένη όρεξη για φαγητό ή απεναντίας δείχνει βουλιμία και έχει απότομες αυξομειώσεις βάρους.
-Δεν επιθυμεί να μένει μόνο του στο σκοτάδι.
-Έχει εφιάλτες.
Αν αυτά τα σημάδια παρατηρούνται για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ενδέχεται να αποτελούν ενδείξεις κακοποίησης ή παραμέλησης .
ΠΡΟΛΗΨΗ
Η πρόληψη της παιδικής κακοποίησης είναι ευθύνη όλων μας, αλλά ως γονείς μπορούμε να παίξουμε καθοριστικό ρόλο στην προστασία των παιδιών μας.Παρακάτω θα αναφερθούν κάποια βασικά βήματα που μπορούμε να ακολουθήσουμε.
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ.
-Δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου το παιδί νιώθει ασφαλες για να μιλήσει για οτιδήποτε.
-Διδάσκουμε στα παιδιά ότι μπορούν πάντα να μας πουν εάν κάτι τους ανησυχεί ή τα φοβίζει.
-Ακούμε προσεκτικά και χωρίς κριτική τις ανησυχίες τους.
ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΑΠΟ ΝΩΡΙΣ.
-Διδάσκουμε στα παιδιά από μικρή ηλικία τα σωστά ονόματα των γεννητικών οργάνων.
-Τους εξηγούμε ποια αγγίγματα είναι αποδεκτά και ποια όχι(‘αγγίγματα ασφαλή’ και ‘αγγίγματα μη ασφαλή’)
-Τα ενθαρρύνουμε να πουν ΟΧΙ και να απομακρυνθούν εάν κάποιος τους κάνει να νιώσουν άβολα.
ΘΕΤΟΥΜΕ ΣΑΦΗ ΟΡΙΑ.
-Εξηγούμε ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να τα αγγίζει με τρόπο που τα κάνει να νιώθουν άβολα.
-Τους διδάσκουμε ότι τα μυστικά που προκαλούν φόβο ή άγχος δεν πρέπει να κρατιούνται.
-Αποφεύγουμε να πιέζουμε τα παιδιά να αγκαλίαζουν ή να φιλούν εάν δεν το θέλουν.
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
-Παρακολουθούμε τη δραστηριότητα των παιδιών μας στο διαδίκτυο και τους εξηγούμε πως να προστατεύουν την προσωπική τους ζωή.
-Τους διδάσκουμε να μην συνομιλούν με αγνώστους και να μην μοιράζονται προσωπικές πληροφορίες.
– Χρησιμοποιούμε γονικούς ελέγχους όπου χρείαζεται.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ.
-Αλλαγές στη συμπερίφορά , όπως φόβος , απομόνωση , ξαφνική επιθετικότητα ή παλινδρόμηση σε μικρότερες ηλικίες , μπορεί να είναι ενδείξεις .
-Σημάδια όπως ανεξήγητοι τραυματισμοί , διαταραχές ύπνου ή αλλαγές στη σχολική απόδοση μπορεί να υποδηλώνουν ότι κάτι δεν πάει καλά.
-Σε περίπτωση υποψίας , απευθυνόμαστε σε ειδικούς ή στις αρχές.
ΔΙΔΑΣΚΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΟΥ.
-Εξηγούμε ότι το σώμα τους ανήκει σε αυτούς και ότι πρέπει πάντα να υπάρχει συναίνεση σε οποιαδήποτε μορφή φυσικής επαφής.
-Τους μαθαίνουμε να σέβονται και τα όρια των άλλων.
ΕΠΙΛΕΓΟΥΜΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ.
-Βεβαιωνόμαστε ότι οι ενήλικες που περνούν χρόνο με το παιδί μας (δάσκαλοι, προπονητές, φίλοι της οικογένειας) είναι αξιόπιστοι.
-Ενημερωνόναστε για τις πολιτικές προστασίας παιδιών σε σχολεία , αθλητικούς συλλόγους και δραστηριότητες .
Η γνώση και η πρόληψη είναι τα πιο δυνατά μας όπλα απέναντι στην παιδική κακοποίηση.Ενημερώνοντας τα παιδιά μας και δημιουργώντας ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον , μπορούμε να τα προστατέψουμε αποτελεσματικά.
ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ.
ΚΑΤΣΟΥΔΑ ΜΑΡΙΑΝΘΗ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ.